Teken de petitie hier.

Op 8 maart 2026, internationale actiedag voor vrouwen*rechten, leggen vrouwen wereldwijd het werk neer om hun rechten op te eisen. Ook in België sluiten wij ons aan bij deze internationale vrouwenstaking. Collecti.e.f 8 Maars, samen met syndicalisten, vrouwenorganisaties en geëngageerde burgers, komt in actie tegen het afbraakbeleid van de Arizona-regering en de wereldwijde achteruitgang van onze rechten.

Dat beleid verdiept ongelijkheid, breekt sociale bescherming af en verschuift de lasten van de samenleving naar het individu, en dan vooral naar vrouwen. Of het nu gaat over pensioenen, veiligheid, koopkracht, de combinatie van werk en privé, of reproductieve rechten: vrouwen trekken nog steeds disproportioneel aan het kortste eind.

Daarom roept Collecti.e.f 8 Maars in heel België op tot vrouwenstaking op 8 maart waarbij we het betaalde én onbetaalde werk neerleggen, en massaal op straat komen voor vrouwenrechten. We sluiten ons ook aan bij de vakbondsbetoging op 12 maart tegen de asociale plannen van de Arizona-regering en steunen alle acties die deze aanvallen op vrouwenrechten zichtbaar maken.

In solidariteit met vrouwen wereldwijd staken wij voor gelijkheid, solidariteit en sociale rechtvaardigheid. Voor een samenleving die zorg collectief organiseert, vrouwen economische onafhankelijkheid geeft en geweld actief bestrijdt.

Stop de aanval op koopkracht en financiële onafhankelijkheid van vrouwen

Vandaag werkt 40,2% van de loontrekkende vrouwen deeltijds, tegenover 12,1% van de mannen. Voor de meeste vrouwen is dat geen keuze, maar het gevolg van lage lonen, onzekere contracten en een tekort aan betaalbare zorg. Door deze ongelijkheid bedraagt de loonkloof nog steeds meer dan 19,5% per jaar.

Lagere lonen hebben levenslange gevolgen. Ziekte-, werkloosheidsuitkeringen en pensioenen worden berekend op het brutoloon. Wie vandaag minder verdient, krijgt morgen minder bescherming en loopt meer risico op armoede. 

Deze ongelijkheid is geen individueel probleem. Ze is het gevolg van een economisch systeem dat vrouwenwerk structureel onderwaardeert. Sectoren waar vooral vrouwen werken - zoals zorg, schoonmaak en kinderopvang - worden systematisch onderbetaald en hebben beperkte onderhandelingsmacht. Omdat lonen laag starten en nauwelijks stijgen, bouwen de loonachterstand en bijhorende gevolgen zich op over de hele loopbaan.

De Arizona-regering zegt de automatische indexering te respecteren, maar holt die in de praktijk uit via vertragingen en afzwakking. Vooral vrouwen verliezen zo blijvend koopkracht. Tegelijk blokkeert de loonwet van 1996 echte loonstijgingen tot minstens 2026–2027, vooral in laagbetaalde sectoren, waar veel vrouwen werken. Arizona zet de premies voor nacht- en zondagwerk onder druk. Ook de omzetting van de Europese richtlijn over loontransparantie dreigt uitgehold te worden. 

Door de werkloosheid te beperken tot twee jaar worden vrouwen sneller in een uitkeringsstelsel geduwd. De verschuiving naar het OCMW treft vooral samenwonende vrouwen, omdat dit statuut nog strenger wordt.

Zonder collectieve afspraken, sterke indexering en echte loonstijgingen blijven loongelijkheid en financiële onafhankelijkheid voor vrouwen buiten bereik.

Lager loon vandaag betekent minder autonomie morgen. Daarom eisen wij: 

• Garandeer volledige en automatische indexering van lonen en sociale uitkeringen.‍
• Stop de loonblokkering en maak vrije loononderhandelingen opnieuw mogelijk.
• Verhoog het minimumloon naar minstens 17 euro/uur. 
• Blijf van de premies voor nacht-en zondagwerk af. ‍
• Voer echte loontransparantie in met heldere rapportering en betrokkenheid van vakbonden.

 Stop de aanval op de pensioenen van vrouwen

Vrouwen betalen een dubbele prijs. Tijdens hun loopbaan verdienen ze minder en krijgen ze minder kansen op promotie. Die ongelijkheid stopt niet bij het pensioen. Veel vrouwen moeten rondkomen met een pensioen dat nauwelijks volstaat om van te leven, of zelfs onder de armoedegrens ligt. Vandaag bedraagt de gemiddelde pensioenkloof tussen vrouwen en mannen 28%.

Dat is geen toeval. Pensioenen worden berekend op basis van loon en loopbaanjaren. Omdat vrouwen vaker zorgtaken opnemen en vaker deeltijds werken, bouwen zij minder pensioenrechten op. Dit is geen individuele keuze, maar een structureel probleem dat vrouwen financieel afhankelijk en kwetsbaar maakt. 

Toch kiest de Arizona-regering voor beleid dat deze ongelijkheid verder verdiept. Onderbroken loopbanen en deeltijds werk worden bestraft. 

Veel vrouwen halen de wettelijke pensioenleeftijd van 67 jaar niet, terwijl de regels voor vervroegd pensioen net worden verstrengd. Voortaan tellen voor vervroegd pensioen alleen jaren mee waarin minstens 156 dagen werd gewerkt, tegenover 104 dagen vroeger. Bovendien wordt een loopbaan van 42 loopbaanjaren vereist.

Wie bij pensionering (vervroegd of op de wettelijke pensioenleeftijd) niet aan 35 effectieve loopbaanjaren van telkens 156 dagen komt en minstens 7.202 dagen in totaal, krijgt een pensioenmalus (boete), met een gemiddeld verlies van 462 euro per maand. 49% van de vrouwen wordt hierdoor getroffen, tegenover 22% van de mannen. Van alle gepensioneerden die geen 35 loopbaanjaren halen, zijn 8 op de 10 vrouwen. 

Na een leven van hard werken op de werkvloer, in het huishouden en zorg voor het gezin, straft de Arizona-regering vrouwen af in hun pensioen, daarom eisen wij: 

• Schaf de pensioenmalus af.
• Behoud de gelijkstelling van zorgverloven, ziekte en werkloosheid…
• Stel realistische loopbaanvoorwaarden op en herwaardeer zorgarbeid.
• Maak retroactieve maatregelen ongedaan: opgebouwde rechten moeten gerespecteerd worden.

Stop de flexibilisering en onzekere arbeid

De afschaffing van de minimale wekelijkse arbeidsduur maakt het mogelijk voor werkgevers om contracten aan te bieden van slechts enkele uren per week. Tegelijk versoepelt de regering nacht-, weekend- en zondagarbeid. Avond- en nachtwerk worden zo “normaal” en minder vergoed.

Vrouwen werken vandaag al vaker in deeltijdse, laagbetaalde jobs met onzekere contracten. Deze maatregelen creëren geen extra kansen, maar meer inkomensonzekerheid, onvoorspelbare uurroosters en minder sociale bescherming.

De belangrijkste reden waarom vrouwen deeltijds werken, is zorg. Ze zorgen voor kinderen, ouderen of andere afhankelijke personen. Zolang kinderopvang, zorgvoorzieningen en openbaar vervoer niet voldoende toegankelijk zijn, is voltijds werken voor veel vrouwen geen haalbare optie.

Toch worden onzekere en flexibele contracten voorgesteld als “keuzevrijheid”. In werkelijkheid maken ze mensen financieel afhankelijk en kwetsbaar. Dit is geen vrije keuze, maar het gevolg van een arbeidsmarkt die zorgtaken doorschuift naar gezinnen en flexibiliteit oplegt zonder bescherming.

De Arizona-regering voert dit beleid bewust door in naam van economische efficiëntie. Ze schaft de minimale arbeidsduur af, versoepelt nacht- en zondagsarbeid en laat extreem korte contracten toe zonder inkomenszekerheid. Tegelijk dreigt de inkomensgarantie voor deeltijdwerkers te verdwijnen.

Flexibilisering duwt vrouwen in armoede en onzekerheid en maakt de combinatie van betaald werk en privéleven onmogelijk, daarom eisen wij:

• Voer collectieve arbeidsduurvermindering in met behoud van loon.
• Stop de verdere flexibilisering van arbeid en garandeer zekere en degelijke contracten.
• Behoud de inkomensgarantie-uitkering voor deeltijdwerkers.

Stop de besparingen – investeer in zorg en openbare diensten

De kinderopvang in België zit nog steeds in een diepe crisis. Jarenlange besparingen hebben geleid tot lage lonen, hoge werkdruk en slechte werkomstandigheden. Daardoor haken veel kinderbegeleiders af en is er een groot tekort aan personeel. Ouders komen terecht op lange wachtlijsten en betalen hoge tarieven. In Vlaanderen alleen al is er een tekort van ongeveer 30.000 opvangplaatsen. Zelfs waar er gebouwen zijn, blijven plaatsen leeg omdat er te weinig kinderbegeleiders zijn.

Zonder betaalbare en toegankelijke kinderopvang kunnen veel vrouwen niet terugkeren naar werk of studies. Ze worden gedwongen om deeltijds te werken of financieel afhankelijk te blijven. Dat vergroot de ongelijkheid en het armoederisico.

Deze problemen staan niet op zichzelf. In alle openbare diensten zien we dezelfde besparingslogica. Er zijn tekorten in het onderwijs, het openbaar vervoer is ondergefinancierd, de gezondheidszorg is uitgehold en er zijn lange wachtlijsten in de ouderenzorg en jeugdhulp. Wanneer publieke diensten tekortschieten, schuift de zorg terug naar gezinnen. Binnen die gezinnen komt die zorg vooral bij vrouwen terecht.

De Arizona-regering blijft vasthouden aan besparingen in zorg en openbare diensten. De aangekondigde investeringen zijn onvoldoende om de structurele tekorten op te lossen. Gelijke kansen beginnen bij zorg. Wie werk en privé echt wil combineren, wie vrouwen economische onafhankelijkheid wil geven en wie armoede wil bestrijden, moet investeren in sterke publieke diensten.

Een samenleving die zorg collectief organiseert, geeft meer autonomie aan vrouwen. Zorg is het fundament van onze samenleving, daarom eisen we:

• Stop de besparingslogica en investeer massaal in collectieve en toegankelijke openbare diensten, zoals  zorg, onderwijs en openbaar vervoer.
• Versterk de lonen en arbeidsvoorwaarden van personeel in openbare diensten.
• Maak werk van toegankelijke zorgverloven zonder anciënniteitsvoorwaarden met voldoende hoge vergoedingen.

Stop alle vormen van geweld tegen vrouwen

Gendergerelateerd geweld kent vele vormen: lichamelijk en seksueel geweld, bedreigingen, controle, financiële druk en geweld door het falen van instanties. Het treft mensen omdat ze vrouw zijn, of omdat ze niet passen in het traditionele beeld van man of vrouw.

In België werden in 2025 meer dan 25 vrouwen vermoord door hun (ex-)partner. Dat betekent gemiddeld twee feminicides per maand. Zulke moorden gebeuren zelden plots. Ze worden voorafgegaan door langdurige periodes van vernedering, controle, geweld, stalking en bedreigingen, offline én online. Dit geweld neemt niet af.

In 2023 werd de feminicidewet goedgekeurd. Dat was een belangrijke stap. Maar de wet wordt nog niet volledig uitgevoerd. Bovendien pakt ze de financiële en institutionele oorzaken van geweld niet aan.

Gendergerelateerd geweld staat niet los van hoe onze samenleving is georganiseerd. Het is het gevolg van keuzes in beleid, economie en sociale bescherming die ongelijkheid in stand houden. Lagere lonen, deeltijds werk, onzekere jobs en lage pensioenen maken veel vrouwen financieel afhankelijk en beperken hun mogelijkheden om een gewelddadige relatie te verlaten. Wanneer hulpverlening tekortschiet, opvangplaatsen ontbreken of justitie niet ingrijpt, blijven slachtoffers onbeschermd. Dat is institutioneel geweld: schade die ontstaat doordat systemen falen in hun beschermingsplicht.

De Arizona-regering maakt deze ongelijkheid groter. Besparingen en harde maatregelen treffen vrouwen disproportioneel. Er wordt onvoldoende geïnvesteerd in preventie, opvang en hulpverlening. Tegelijk worden subsidies voor vrouwenorganisaties, armoedeorganisaties en het middenveld geschrapt, terwijl zij net cruciale steun bieden aan slachtoffers.

Wij willen een samenleving waar iedereen zich vrij en veilig kan voelen.  Daarom eisen wij:

• Investeer structureel in preventie, opvang en begeleiding van slachtoffers van gendergerelateerd geweld.
• Garandeer bescherming en gerechtigheid, met verplichte opleiding voor politie en justitie en volledige uitvoering en opvolging van de feminicidewet.
• Pak de structurele oorzaken aan via een rechtvaardig armoede-, werk- en pensioenbeleid dat economische afhankelijkheid doorbreekt.

Versterk reproductieve en seksuele rechten 

Ook in 2026 blijft het recht om zelf te beslissen over ons lichaam een belangrijk strijdpunt. De Belgische abortuswet is nog altijd streng en onrechtvaardig. Elk jaar worden honderden zwangeren gedwongen om  na twaalf weken naar het buitenland te reizen voor een abortus.

Voor mensen in een kwetsbare situatie is dat extra zwaar. Zij botsen op veel drempels, zoals ingewikkelde administratie, hoge kosten en afhankelijkheid van anderen. Al jaren vragen abortuscentra, feministische organisaties en wetenschappers om de abortustermijn te verlengen en de verplichte wachttijd af te schaffen. Toch blijven politici deze hervormingen blokkeren.

Zelfbeschikking gaat over meer dan abortus. Ze wordt ook ingeperkt door regels en verboden. Kledijvoorschriften en hoofddoekenverboden in scholen, universiteiten en op de werkvloer beperken de toegang tot onderwijs en werk, en raken vooral vrouwen.

Ook trans, queer en genderdiverse personen botsen op de grenzen van zelfbeschikking. Lange wachttijden, beperkte toegang tot gespecialiseerde zorg en een gebrek aan ondersteuning tonen hoe beleid hun noden negeert en hun rechten inperkt.

Laten we bovendien niet vergeten dat seksueel geweld tegen kinderen en genitale verminking nog steeds taboes zijn in onze samenleving en onderwerpen die in het beleid te vaak over het hoofd worden gezien.

Onze lichamen zijn geen onderwerp voor politieke spelletjes. Wij hebben het recht om zelf te beslissen. Daarom eisen we:

• Garandeer volledige zelfbeschikking over ons lichaam, met volledige depenalisering van abortus, afschaffing van de wachttijd en verlenging van de wettelijke termijn tot 20 weken.
• Maak een einde aan discriminatie via kledingvoorschriften in het onderwijs, openbare diensten en de arbeidswereld.
• Garandeer toegang tot gespecialiseeerde zorg voor trans, intersekse en genderdiverse personen

Verdedig onze democratische rechten en het middenveld

Dat vrouwen vandaag kunnen stemmen en een eigen bankrekening hebben, lijkt vanzelfsprekend. Dat was ooit anders. Deze rechten werden als radicaal en zelfs gevaarlijk bestempeld. Vrouwen kregen ze niet in de schoot gegooid, maar dwongen ze zelf af. Ze verenigden zich en voerden strijd, vaak tegen de stroom in.

Sterke sociale bewegingen en een sterk middenveld zijn cruciaal voor vrouwenrechten én voor democratie. Ze maken het mogelijk dat mensen zich organiseren, hun stem laten horen en machthebbers ter verantwoording roepen.

Vandaag staat dat middenveld onder zware druk. De Arizona-regering wil kritische organisaties het zwijgen opleggen. Minister van Binnenlandse Zaken Quintin werkt aan een wet die de ministerraad toelaat om organisaties als ‘gevaarlijk’ of ‘radicaal’ te bestempelen en te verbieden, zonder tussenkomst van een rechter. Onder het mom van ‘veiligheid’ kan de regering zo organisaties bestraffen die hen bekritiseren. Dat vormt een ernstige bedreiging voor onze democratische rechten. Het Federaal Instituut voor de Rechten van de Mens gaf hierover al een negatief advies.

Ook regionale en lokale overheden zetten het mes in het middenveld. De Vlaamse regering bespaart 3,5 miljoen euro op sociaal-culturele organisaties. De Franstalige gemeenschapsregering doet hetzelfde. Zelfs lokale besturen, zoals Antwerpen, schrappen middelen voor sociale organisaties en dienstverlening. Deze besparingen treffen mensen in kwetsbare situaties het hardst.

Zonder middenveld geen democratie en gelijke rechten. Daarom eisen wij:

• Bescherm het recht op protest en organisatie, zonder politieke inmenging.
• Hou wetten tegen die sociale, feministische of kritische organisaties kunnen verbieden zonder rechterlijke toetsing.
• Stop besparingen en garandeer structurele financiering voor middenveld-, vrouwen- en sociale organisaties.

Toon internationale solidariteit met vrouwen wereldwijd

In oorlogen en gewapende conflicten over de hele wereld worden vooral vrouwen, kinderen en minderheden getroffen. Seksueel geweld en mensenhandel worden doelbewust ingezet als wapens. In situaties van bezetting, onderdrukking en chaos verdwijnen vrouwenrechten vaak als eerste. Geweld tegen vrouwen dient om angst te zaaien, mensen te breken en gemeenschappen onder controle te houden. Miljoenen vrouwen zijn op de vlucht en leven zonder veilige zorg, bescherming of basisrechten.

Wij zijn solidair met de bevolking van Palestina, Libanon, Democratische Republiek Congo, Soedan, Oekraïne, Venezuela, Iran en alle andere plaatsen waar oorlog en geweld het dagelijks leven bepalen. We steunen feministische groepen overal ter wereld die zich verzetten tegen extreemrechts en conservatieve machthebbers. Zij komen op voor vrouwenrechten, LGBTQIA+-rechten, de rechten van mensen op de vlucht en andere vrijheden die steeds vaker worden aangevallen.

Wij verzetten ons tegen de keuzes van de Arizona-regering. Zij investeert massaal in wapens en militarisering, normaliseert oorlogstaal en steunt de wapenindustrie. Tegelijk worden zorg, opvang en sociale bescherming afgebouwd. Geld dat nodig is voor mensen, gaat naar oorlog en geweld.

Geen enkele vrouw is vrij zolang niet alle vrouwen vrij zijn, daarom eisen wij:

• Stop Belgische medeplichtigheid aan oorlog en genocide: zet wapenexport stop en breek met de wapenindustrie en militarisering.
• Kies voor mensen, niet voor wapens: en investeer in zorg, openbare diensten en sociale zekerheid i.p.v. in militaire budgetten.
• Bescherm en versterk vrouwen wereldwijd: voorkom en vervolg seksueel geweld als oorlogswapen, bescherm vrouwen op de vlucht en steun feministische organisaties structureel.

Wil jij ook mee actie voeren?

Collecti.e.f 8 maars is een actiegroep van feministische individuen, syndicalisten  en vrouwenorganisaties die zich in heel België inzet om van 8 maart – de internationale dag voor vrouwenrechten - een strijdbare actiedag te maken

Sluit je aan bij een betoging in je buurt. Contacteer je vakbond voor informatie over stakingen of acties op de werkvloer. Neem ook deel aan acties op je studieplek.

Wat is een vrouwenstaking?

Een vrouwenstaking is een collectieve actiedag waarbij vrouwen het werk neerleggen. Het gaat om betaald werk, maar ook om onbetaald werk zoals huishoudelijke taken, zorg voor anderen, emotionele arbeid en studiewerk.

Door hiermee te stoppen maken we zichtbaar hoe essentieel ons werk is. De vrouwenstaking is een krachtig middel om structurele ongelijkheid, seksisme, racisme en economische uitbuiting aan te klagen.

Hoe kan je meedoen?

Er zijn veel manieren om deel te nemen, ook als staken niet vanzelfsprekend is voor jou:

• Neem deel aan een betoging of actie in je buurt
• Informeer bij je vakbond over stakingen of acties op het werk
• Leg je betaalde werk, studies of stages (gedeeltelijk) neer
• Stop met huishoudelijke taken of het zorgen voor anderen
• Wees afwezig op plekken waar men jouw inzet vanzelfsprekend vindt
• Organiseer of sluit je aan bij activiteiten op je werkplek, studieplek of in je buurt

Samen maken we duidelijk dat onze arbeid onmisbaar is.
Als vrouwen stoppen, stopt de wereld.

‍

vrouwen*: alle vrouwen en genderminderheden die getroffen worden door het structureel seksisme in onze maatschappij

‍

Deze tekst wordt ondersteund door

Collecti.e.f 8 maars
ABVV-FGTB

ACV gender

Ella vzw

Femma

Furia

Vrouwenraad

Zelle

Zijkant

‍

‍

‍