Abortion Right
Furia

Furia

Zorgen voor morgen?!

 

Figuur 14De Nationale Vrouwendag, op 11/11/2020 te gast in Gent, is sinds 1972 de vaste afspraak voor al wie uitkijkt naar uitwisseling, inspiratie en ontmoeting rond gelijkheid v/x/m en meerstemmig feminisme.

Het belang van zorgarbeid (‘reproductieve arbeid’) stond vorig jaar al hoog op de agenda van de jaarlijkse Vrouwendag. Dit jaar maakt de coronacrisis extra zichtbaar hoe cruciaal en waardevol dat werk is. Meer aandacht daarvoor mag geen zorg van morgen zijn. We moeten NU werk maken van de zorg van morgen. NU beginnen zorgen voor morgen.

Reproductieve arbeid is levensnoodzakelijk. Het gaat om alle emotionele, koesterende en zorgende arbeid die nodig is voor ons welzijn en onze gezondheid. Toch krijgt het zelden dezelfde waardering, verloning of omkadering als ‘productieve arbeid’: veel van die zorg wordt weinig of niet betaald. Zowel thuis als professioneel is dit werk nog steeds in sterke mate een vrouwenzaak - dat blijkt weer eens in tijden van corona. En ook hier vind je tal van ongelijkheden, bijvoorbeeld de oververtegenwoordiging van kortgeschoolde vrouwen en vrouwen van kleur in de meest precaire zorgjobs.

Deze Vrouwendag gaat over het belang van een zorgzame en gelijke samenleving, een samenleving die zorg voor mensen, voor het leefmilieu en voor toekomstige generaties centraal stelt.

Deze Vrouwendag is een organisatie van Furia in samenwerking met een lokaal platform van Gentse vrouwen en organisaties en met steun van Gelijke Kansen Vlaanderen, het Vlaams-Nederlands cultuurhuis deBuren en Stad Gent.

Jouw vrije bijdrage is belangrijk om deze speciale Vrouwendag mee mogelijk te maken. Je kan overschrijven op BE85 0011 3642 3506 (of aan de ingang betalen).
Elke gift is welkom. Richtbedrag: 5 Euro, kleine inkomens 3 Euro, steunbijdrage vanaf 10 Euro.

Vrouwendagwebsite

Omwille van de coronasituatie ging de Vrouwendag volledig digitaal via de gloednieuwe website www.furia-event.be/. Klik op de link en herbekijk enkele lezingen en debatten via de pagina 'Programma'!

 

Programma

Schema programma

11.00 u. - 12.30 u. Lezing door Ingrid Robeyns

Herbekijk hier

Prof.Dr. Ingrid Robeyns (Universiteit Utrecht) gaat dieper in op het belang van reproductieve arbeid, de impact van covid-19 en hoe zorgarbeid een prominentere plaats moet krijgen in onze economie en samenleving. Ingrid Robeyns werkt reeds geruime tijd rond de vraag waartoe onze economie dient, wat het doel ervan moet zijn, en het belang van duurzaamheid en rechtvaardigheid hierin. In 2020 publiceerde ze het boek Rijkdom: Hoeveel rijkdom is nog verantwoord? over hoe een rechtvaardige samenleving omgaat met extreme rijkdom en ecologische duurzaamheid.

Professor Ingrid Robeyns is econoom en filosoof, en als hoogleraar Ethiek van Instituties verbonden aan de Universiteit Utrecht’. Zij doctoreerde in 2003 aan de Universiteit van Cambridge bij Amartya Sen op een proefschrift over genderongelijkheid.

In samenwerking met Nederlands-Vlaams Huis deBuren  

13.00 - 13.45 u. Uitwisseling met de organisaties op de standenmarkt

Op de Vrouwendag kon je in online gesprek gaan met enkele organisaties die werken rond gelijkheid. Op de standenmarktpagina van onze Vrouwendagwebsite kan je nog steeds informatie over de organisaties vinden door op de logo's te klikken.

13.45 - 14.15 u. Spoken word en onze eisen voor een zorgzame samenleving

Herbeluister hier hoe spoken word-artieste Sakina pleit voor een andere wereld en maak kennis met de eisen van Furia voor een gelijke en zorgzame samenleving door onze visietekst en eisenpakket te downloaden. 

Figuur 4

14.15 - 15.40 u. Werkwinkels

Feminisme en antiracisme

Herbekijk hier

De antiracisme-beweging won het voorbije jaar ook in België aan kracht en zichtbaarheid.
Enkele jonge activistes vertellen over hun strijd tegen racisme én seksisme. Wat houdt hen bezig? Waar strijden zij voor? Wat zijn hun eisen? En verhouden ze zich tot de feministische beweging?

  • Faiza Osman is één van de vrouwen achter Tell Her Stories, een gemeenschap waar vrouwen verhalen en ervaringen uitwisselen in een veilige omgeving, ongeacht hun moedertaal, culturele achtergrond of sociaal-economische status.
  • Warda El-Kaddouri is literatuurwetenschapper, journaliste en columniste. Ze promoveerde met een proefschrift over religie en identiteit in Duitse literatuur. Dit jaar werd ze verkozen als Scherpsteller door deBuren en PILAR, een eretitel voor een opkomende kritische denker. Vandaag werkt ze bij De Groene Amsterdammer.

Afrofeministe en podiumdichteres Lindah Leah Nyirenda brengt krachtige slam poetry met haar Ballad of Lilith en Anima Sola die te herbekijken zijn via de links.

Check alvast de brochure 'Feminisme en antiracisme' van Furia via deze link.

Ecologie + feminisme = Ecofeminisme?

Lees het verslag hier.

Is de som van ecologie en feminisme ecofeminisme? Wat is ecologisch aan feminisme en wat is feministisch aan ecologie? Hoe verhoudt de feministische beweging zich ten opzichte van de klimaatbeweging en omgekeerd? Wat met wasbare luiers als vooral vrouwen het waswerk doen? Figuur 8

Deze en andere vragen leggen we jullie voor. Twee ecofeministen buigen zich over jullie antwoorden:

  • Anneleen Kenis, postdoctoraal onderzoekster politieke ecologie van het FWO-Vlaanderen en coauteur van ‘De mythe van de groene economie’(Epo)
  • Marijke Colle, biologe, activiste en feministe

Iris Verschaeve (Furia en Gents MilieuFront) leidt het geheel in goede banen, Zahra brengt het in beeld. Tussenin leert Karina Marte (OurEcoLifestyle) ons hoe je een shampoobar kan maken.

16.00 - 17.30 u. Werkwinkel Wereldwijde zorgketting

Herbekijk hier de werkwinkel. De film herbekijken kan via deze link.

De keten van vraag en aanbod van zorg omspant vandaag de hele wereld. Ook in België werken veel vrouwen met een migratieachtergrond als nanny, poetsvrouw, huishoudhulp of verpleegkundige. In de workshop Wereldwijde Zorgketting richten we ons op hun verhalen, noden en behoeften. In welke omstandigheden werken ze? Hoe zorgen zij op hun beurt voor hun familie en naasten? Volstaat hun inkomen om ook zelf ‘zorg’ in te kopen?
 
Na de FILM "Wij, de hedendaagse huishoudsters" (“Nous, les domestiques modernes”) (FR gesproken, NL ondertiteld), die ons inzicht geeft in de globale zorgketting, brengt een PANELGESPREK kennis samen uit de academische wereld, de vakbonden en organisaties van domestic workers en/of etnisch culturele minderheden.
 
De film "Wij, de hedendaagse huishoudsters" is geproduceerd door de League of Domestic Workers als onderdeel van een ZIN TV-videoworkshop.
 
"Wij, degenen die u de dienstmeisjes, de kindermeisjes, de dienstmeisjes, de moderne slaven noemt, u zult ons horen!"
 
Deze film levert een collectief zelfportret van strijdlustige vrouwen op. In de privacy van de groep delen deze illegaal verblijvende vrouwen hun angsten en hoop. Ze gebruiken de camera om verslag te doen van de verschillende vormen van geweld waarmee ze dagelijks te maken hebben, maar ook van hun strijd. "Angsten verdwijnen niet, we leren ermee leven, ze voeden onze strijd"
 
Deze documentaire werd geproduceerd als onderdeel van een videoworkshop uitgevoerd door ZIN TV op verzoek van de Liga van Huishoudelijk Werknemers van het Comité van Arbeiders, zijn migranten met en zonder papieren van CSC Brussel en ondersteund door CIEP MOC Brussel. De Liga werd opgericht in 2018 en brengt huishoudelijk personeel samen dat illegaal verblijft, van verschillende afkomst en talen. Ze werken in een sector die niet goed georganiseerd en begrepen is.
 
Panelleden:
  • Sigrid Vertommen, postdoctoraal onderzoeker (Global Fertility Chains) aan de vakgroep Conflict & Development van de UGent; tevens initiatiefnemer van de Vrouwenstaking aan de Universiteit Gent
  • Jan Knockaert, coördinator FAIRWORK Belgium: https://fairworkbelgium.be/
  • Amal Miri, doctoraal onderzoeker verbonden aan het Centre for Research on Culture & Gender van de Universiteit Gent. Ervaringen en belevenissen van vrouwelijke huwelijksmigranten op het kruispunt van moederschap, affectief burgerschap en integratie. Project afgerond bij ella vzw.
Keltoum Belorf - journaliste bij De Wereld Morgen - leidt het gesprek in goede banen.
 

17.30 - 17.45 u. Dankwoord en afsluiting

Gentse schepen voor Gelijke Kansen Astrid De Bruyckere en co-voorzitsters van Furia vzw Merel Terlien en Iris Verschaeve blikken met ons terug én vooruit. Het dankwoord kan je hier herbekijken.

Uitgesteld wegens corona

Concert Manou Gallo 

Het concert van Manou Gallo in De Centrale is jammer genoeg uitgesteld wegens de huidige coronasituatie. Wie een ticket kocht voor een geannuleerde voorstelling zal binnenkort een persoonlijk bericht ontvangen. Hou hun website in de gaten voor meer nieuws. 

Manou Gallo is afkomstig uit Ivoorkust. Ze vertelt: “Ik ging niet naar school, maar mijn grootmoeder bracht me de tradities bij, respect en waarden”. Als jong meisje bespeelde ze de drums, een instrument dat vaak is weggelegd voor jongens. Op een dag maakte ze kennis met de basgitaar. Ze begreep meteen dat dit haar instrument zou worden. Haar muzikale carrière kreeg een boost toen ze bij de legendarische band Zap Mama terechtkwam. 

Manou Gallo bespeelt haar basgitaar als een percussie-instrument en zorgt zelf voor de zangpartijen. Van haar optredens gaat een onweerstaanbare kracht en energie uit.

Werkwinkel Sekswerk Facebookevent

Het morele taboe dat op sekswerk rust heeft grote gevolgen voor iedereen in deze vaak genegeerde sector. Dit werd nogmaals pijnlijk duidelijk toen duizenden sekswerkers tijdens de lockdown zonder inkomsten vielen. Enkele sekswerkers (v/m/x) gaan met ons in gesprek over hoe ze de crisis ervaren hebben, en wat de (on)zin is van een debat over sekswerk zonder hun inbreng. Ze leggen hun uitdagingen en voorstellen voor aan een panel van experts en het publiek.

Panelleden: Martine Claeyssens (Violett), Daan Bauwens (Utsopi), Sarah De Hovre (Pag-Asa), Mieke Van den Broeck (Progress Lawyers Network); de sekswerkers stellen zich voor tijdens de activiteit.
Spoken word door Marjan De Ridder. Sarah Scheepers (ella vzw) modereert.

In samenwerking met Utsopi, Violett, Vormingplus en Collecti.e.f 8 Maars.

Werkwinkel Alleenstaande moeders

Binnenkort meer info.

De Vrouwendag praktisch en corona-proof

Waar en wanneer: 11/11/2020 vanaf 11u, online vanuit je zetel of in een hub in Gent.

 

Jouw vrije bijdrage is belangrijk om deze speciale Vrouwendag mee mogelijk te maken. Je kan overschrijven op BE85 0011 3642 3506 (of aan de ingang betalen).
Elke gift is welkom. Richtbedrag: 5 Euro, kleine inkomens 3 Euro, steunbijdrage vanaf 10 Euro.

Over de Nationale Vrouwendag:

Herbeleef de Vrouwendag van 2019 in Antwerpen

De Nationale Vrouwendag vindt elk jaar plaats op 11 november,  telkens in een andere stad. De datum danken we aan Simone de Beauvoir: toen ze in 1972 werd gevraagd voor de eerste editie van de Vrouwendag, bleek 11 november vrij in haar agenda én een vrije dag in België.

De kleuterklassen blijven nog een tijdje gesloten, lagere en secundaire scholen gaan over enkele weken mondjesmaat weer open. Het is nog niet duidelijk hoeveel kinderen die nog niet fysiek naar school mogen naar de opvang zullen kunnen. Voor die beperkte heropstart in fases zijn meerdere goede redenen, daar hebben we geen kritiek op. Furia­ wil wel aanklagen dat de experts en politici die de exitstrate­gieën formuleerden weer te weinig rekening hielden met de gevolgen van de sluiting van crèches, scholen en opvanginitiatieven en het wegvallen van alle buitenschoolse activiteiten voor wie de zorg voor (en het onderwijs aan) kinderen opneemt. Zij verdienen echte ondersteuning vanuit het beleid, niet alleen de erkenning ‘dat het zwaar is’. Onbetaalde zorgarbeid is het ondergeschoven kind van deze crisis. Dat uit zich op tal van domeinen, maar we focussen hier op ouders met jonge kinderen.

Minder concentratie

Wie gelooft echt dat je een min of meer normale werkdag kunt hebben als je die moet combineren met opvang en schoolbegeleiding? Uit onderzoek van het Kenniscentrum Gezinswetenschappen van de Odisee Hogeschool blijkt dat ouders van baby’s en kleuters in coronatijden emotioneel uitgeputter zijn en zich moeilijker kunnen concentreren op het (tele)werk.

Wanneer we de balans zullen opmaken, zien we wellicht dat vrouwen het gros van de extra zorgtaken hebben opgenomen

Misschien lukt het nog net in gezinnen met twee ouders, van wie er één (vaak is dat de vrouw) niet voltijds werkt, bij wie het huis ruim genoeg is om een ietwat gescheiden werkplek te hebben, die de werkdag kunnen spreiden van de vroege ochtend tot de late avond en een begripvolle werkgever hebben. Maar wat met alleenstaande ouders (in grote meerderheid moeders)? Wat met gezinnen die krap zijn behuisd? Wat wanneer je kind extra zorgnoden heeft? Ja, soms brengt deze crisis meer tijd voor zorg, bij tijdelijke werkloosheid, bijvoorbeeld, maar in dat geval wegen het slinkende gezinsinkomen en de onzekerheid op de emotionele ruimte.

Zes weken ver in de lockdown kwam er een tijdelijke regeling voor wie een kind jonger dan twaalf of een kind met een handicap heeft: tot het einde van dit schooljaar kunnen zij extra ouderschapsverlof aanvragen, dagen die boven op het reguliere ouderschapsverlof komen. Maar het verlofstelsel blijkt niet open te staan voor pleegouders en zelfstandigen. Alsof zij niet op gelijkaardige drempels botsen. Net zoals het gewone ouderschapsverlof gaat het bovendien gepaard met een inkomensverlies dat niet iedereen zomaar kan opvangen: voor alle groepen, behalve voor alleenstaande ouders, liggen de uitkeringen onder de armoedegrens.

Het laat zich raden dat (alweer) vooral vrouwen in dit systeem zullen stappen, zoals dat ook al met het reguliere ouderschapsverlof het geval is. Vrouwen hebben immers gemiddeld een lager inkomen dan mannen. Wanneer zij betaalde arbeid terugschroeven, weegt dat minder zwaar door in het gezinsinkomen. Als het werk hervat terwijl veel kinderen thuis moeten blijven, en dat is momenteel het scenario, dreigt deze ongelijkheid nog toe te nemen. Want in veel beroepen is telewerk geen optie.

Corona-ouderschapsverlof

Wanneer we over een aantal maanden de balans zullen opmaken, zien we waarschijnlijk dat vrouwen het gros van de extra (onbetaalde) zorgtaken hebben opgenomen. Daarmee willen we de vele zorgende vaders geen onrecht aandoen: de ongelijke verdeling van onbetaalde zorgarbeid tussen vrouwen en mannen blijkt uit elk tijdsbestedingsonderzoek en er zijn geen aanwijzingen dat het nu anders zou zijn.

De media bevestigen vrouwen in die zorgende rol: ze tonen meestal moeders als het gaat over de opvang en de schoolbegeleiding van kinderen. Ook de vrijwilligers die mondmaskers stikken, zijn vrouw. We hebben alle respect voor hun inspanningen, maar we vragen ons wel af of deze productiewijze geschikt is in deze situatie.

We kunnen niet om de vaststelling heen dat de coronacrisis de vele structurele sociale onevenwichten in onze samenleving op scherp zet en dat veel maatregelen niet adequaat zijn of de bestaande ongelijkheden uitdiepen. Tal van maatschappelijke actoren drukten daar de voorbije weken hun bezorgdheid over uit. Het is van cruciaal belang dat we die bekommernissen weerspiegeld zien in de exitstrategieën.

Wat zorgarbeid betreft, zouden bedrijven de werkweek van zorgende ouders kunnen inkorten, met loonbehoud, om de combinatiestress te verlichten. Virologen kunnen nadenken over hoe je de gezinsbubbel wat vergroot, want virologisch mag die dan veilig zijn, sociaal is dat niet steeds het geval. Experts en lokale overheden kunnen nadenken over kleinschalige, kwalitatieve opvanginitiatieven, en een timing daarvoor. De hogere beleidsniveaus moeten hogere uitkeringen geven voor het ‘corona-ouderschapsverlof’, idealiter is er geen inkomensverlies.

Onze samenleving steunt nu nog veel meer dan enkele weken geleden op talloze uren onbetaalde zorg­arbeid. Het staat buiten kijf dat dat werk op zich kostbaar goed is. Het is dus hoog tijd om zowel op zoek te gaan naar ad-hocoplossingen op maat van deze crisis als naar structurele, en om na te denken over welke plaats zorg krijgt in onze samen­leving.

 

Els Flour, Furia-lid

Dit opiniestuk verscheen op 28 april 2020 op De Standaard.

Elf Vlaamse media en denktanks lanceren in volle lockdown een oproep om samen, grondig en toekomstgericht na te denken over de manier waarop dit complexe land, deze struikelende Europese Unie en deze verdeelde wereld beter kunnen worden na corona. Onder beter verstaan ze: socialer en ecologischer. Wat dat betekent en hoe dat te realiseren, dàt is onderwerp van een levendig debat over taal- en gewestgrenzen heen.

Volg #BeterNaCorona, draag bij vanuit je eigen beweging, kennis of engagement. De initiatiefnemers maken in hun publicaties ruimte om je bijdragen te publiceren en te verspreiden.

De initatiefnemers: Aktief, Apache, DeWereldMorgen, De Gids op Maatschappelijk Gebied, Furia, Kifkif, Lava, Minerva, MO*, Oikos, Sampol

 

#BeterNaCorona: Bouwen aan sociaal-ecologisch beleid voor het post-coronatijdperk

De coronacrisis verandert alles. Wat gisteren nog ondenkbaar was, is nu goedgekeurd beleid. Als samenleving herontdekken we wat essentieel is: solidariteit en een goede gezondheid. Als mensen missen we wat ons dierbaar is: ontmoetingen en samen zijn. De crisis zet de prioriteiten opnieuw in de juiste volgorde: de economie is er voor de mens, niet omgekeerd. Dat is goed, maar het is onvoldoende.

Met de coronacrisis worden er ongeziene maatregelen genomen om de economie overeind te houden, banen te vrijwaren, mensen een inkomen te garanderen. Dat zijn legitieme doelstellingen. Maar de grootste financiële injectie sinds decennia moet meteen ook een antwoord bieden op de grote maatschappelijke uitdagingen die door deze pandemie alleen maar duidelijker zijn geworden: de klimaatcrisis en de ineenstorting van biodiversiteit; de groeiende ongelijkheid, de gebrekkige arbeidsvoorwaarden en werk- en inkomenszekerheid, sociale bescherming onder druk; en de opdracht om met superdiversiteit een inclusieve samenleving te bouwen. Nu massief investeren in groene banen, duurzame infrastructuren, zorg en onderwijs, en in de strijd tegen armoede en uitsluiting zal ervoor zorgen dat we sterker uit deze crisis komen.

De pandemie legt een falend systeem bloot

Deze crisis legt de structurele fouten van het huidige economische systeem bloot. Mondiale productie- en bevoorradingsketens functioneren niet als de nood het hoogst is, maar ook dan gaat de uitbuiting door ‘flexibele’ jobs hier en in het Zuiden gewoon door. Besparingen in de zorg maken dat mensen er zich nu driedubbel moeten plooien. Mensen in armoede verkeren in nog grotere nood. Wie weggezet wordt als buitenstaander, blijft onzichtbaar. Zonder sociale zekerheid, nieuwe solidaire burgerinitiatieven en de inzet van vele eerstelijnswerkers zou de corona-ellende nog groter zijn.

Aan het tempo waarmee we wereldwijd broeikasgassen uitstoten, hebben we volgens het internationaal klimaatpanel (IPCC) nog tien jaar voor het koolstofbudget is opgebruikt om de klimaatopwarming te beperken tot 1,5 graad. Laat dat de deadline zijn voor een ingrijpend toekomstplan, en tegelijk een duidelijke toetssteen voor de keuzes die gemaakt worden. Elke euro overheidssteun moet toekomstgericht ingezet worden.

De kredietcrisis van 2008 toonde al aan dat het huidige systeem niet (langer) in staat is om welvaart, welzijn, gezondheid en vrijheid te garanderen voor het gros van de wereldbevolking. De huidige financiële injecties mogen ons niet opnieuw voor tien jaar vastzetten in een door financieel kapitaal gedomineerde of door fossiele brandstoffen aangedreven industrie en economie. Toekomstgericht beleid moet worden ingezet om een rechtvaardige transitie mogelijk te maken en te versnellen.

Wachten is verliezen

Vandaag zeggen dat zo’n toekomstplan voor later is, zorgt ervoor dat alles bij het oude blijft. Nu het onvermogen van het oude systeem zo duidelijk is, moet dringend werk gemaakt worden van een economie voor alle mensen, binnen de grenzen van de planeet. Nu is ook het moment om de democratie, met al haar levende krachten in het middenveld, een nieuw elan te geven. Het #tousensembles van de coronacrisis moet vertaald worden in maatschappelijke afspraken en economische structuren.

Grote crisissen zijn immers vaak de voorbode van grote maatschappelijke veranderingen. Na de Eerste Wereldoorlog kwam er dankzij de sociale beweging de achturendag en het enkelvoudig stemrecht voor mannen. De Grote Depressie in de jaren 1930 bracht in de Verenigde Staten de New Deal, en vlak voor het einde van de Tweede Wereldoorlog sloten in ons land overheid, werkgevers en vakbonden het Sociaal Pact. Dat legde het fundament voor het naoorlogse sociale model, en voor stemrecht voor allen.

Het is duidelijk: in 2020 is er nood aan een nieuw soort overeenkomst, een Green New Deal of sociaal-ecologisch pact, waar burgers en overheden, werkers, ondernemers en zelfstandigen, bewegingen en vrijwilligers hun verenigde schouders onder kunnen zetten. Dat zou ook een dynamiek kunnen creëren die het land opnieuw vooruit stuwt. Dat betekent niet dat er geen meningsverschillen meer zouden zijn of verschillende visies op de toekomst, maar wel dat we opnieuw het belang van voldoende gemene grond erkennen en het algemeen belang vooropstellen.

Oproep tot onderzoek, debat en samenspraak

Wat is er nodig om onze maatschappij zo te organiseren dat mens, samenleving en natuur gerespecteerd worden, dat iedereen gelijke rechten en kansen heeft om een waardig bestaan op te bouwen? Wij bieden geen blauwdruk aan, maar doen wel een oproep aan academici, studiediensten van middenveldorganisaties of partijen, denktanks, organisaties en burgers. Zij moeten het debat voeden met becijferde en doordachte voorstellen, met ideeën voor de korte en visies voor de lange termijn, met praktische plannen en noodzakelijke veranderingen – ook al zullen de hoeders van de status-quo die proberen wegzetten als utopisch.

Hier alvast zeven terreinen die volgens ons in het debat behandeld moeten worden.

1. Een slagkrachtige overheid zal nodig zijn om een duurzame economie te garanderen. Moet de overheid zelf economische initiatieven nemen? Op welke manier gaat die overheid met diverse economische sectoren en burgerbewegingen overleggen om een duurzaam toekomstpad uit te stippelen? Hoe zorgen dat sociale zekerheid, universele dienstverlening en ecologisch herstelbeleid naar draagkracht en vermogen gefinancierd worden?

2. Een vitaal middenveld behoort in Vlaanderen en in België tot het onmisbare culturele erfgoed. Welke rol kan dat middenveld spelen in het ontwikkelen van nieuwe economische modellen en in het vernieuwen van politieke participatie? Welke initiatieven moet de overheid nemen om die basisinitiatieven te ondersteunen? Hoe kan een sterk sociaal overleg bijdragen tot een betere samenleving?

3. De economie heeft een nieuw kompas nodig. Hoe zien bedrijfsmodellen eruit die het creëren van maatschappelijk en ecologische meerwaarde voorop zetten en zowel productieve als reproductieve arbeid honoreren? Hoe zorgen we ervoor dat de groeiende groep werknemers met precaire arbeidsstatuten opnieuw betere sociaal bescherming genieten? Welke investeringen zijn nodig voor een rechtvaardige transitie van de economie?

4. Ongelijkheid schaadt de sociale samenhang, ondergraaft maatschappelijke structuren en belet daadkrachtig klimaatbeleid. Hoe verkleinen we inkomens- en vermogensongelijkheid? Hoe versterken we onze sociale zekerheid voor iedereen? Hoe verzekeren we gelijkheid voor mensen en groepen die uitgesloten worden wegens afkomst, religie, gender, seksualiteit, huidskleur? Hoe versterken we opnieuw de deelname aan politiek en maatschappij van kort geschoolden en slecht betaalden?

5. De toekomst moet beter, niet steeds meer. Hoe realiseren we de goede combinatie van betaalde arbeid, gezinsleven, persoonlijke ontplooiing en zorgzaam engagement voor de leefomgeving?

6. Rechtvaardige mondialisering, meer samenwerking. Hoe kunnen internationale handelsafspraken sociaal-ecologisch gemaakt worden? Wat is er nodig om historisch opgebouwde ongelijkheid tussen landen en regio’s om te keren tot vrije en gelijkwaardige samenwerking? Hoe gaan we van een wereldmarkt naar een robuuste economie? En hoe maken we werk van een wereldwijd afdwingbaar klimaatakkoord?

7. Groene jobs en investeringen moeten nu al prioritair zijn. Welke initiatieven verdienen die investeringen en hoe garanderen we de sociale en culturele inclusiviteit van de maatregelen?

Wij roepen op om alle bijdragen tot het debat de hashtag #BeterNaCorona mee te geven. Zo wordt kruisbestuiving en uitdieping beter mogelijk.

 

De tekst werd gepubliceerd op 15 april 2020 op VRT NWS

De ochtend van de internationale Vrouwendag, zondag 8 maart. Radio 1 geeft een forum aan de zogenaamde ‘atypische feministe’ Griet Vandermassen. En die herhaalt haar vertrouwde discours:

Feministen ontkennen de door de evolutie bepaalde gedragsverschillen tussen mannen en vrouwen. Volgens hen zijn alle man-vrouwverschillen het resultaat van patriarchale indoctrinatie. Daardoor dwingen ze meisjes en vrouwen om zich van jongs af aan als mannen te gedragen. 

En zo bewijzen ze die vrouwen geen dienst. Zouden feministen bijvoorbeeld niet beter ijveren voor een betere verloning van zorgberoepen in plaats van vrouwen te pushen om zich in andere sectoren te meten met – van nature ambitieuzere – mannen?

Laten we eens gaan kijken wat er effectief te zien was op de internationale vrouwendag, in België en wereldwijd.

Geen feministes die verpleegsteruniformen van lijven rukken, geen raids op cosmeticawinkels, geen kleine meisjes die manu militairi hun pop moeten inleveren en een oplegger in de handen gestopt krijgen. Wat we wel zagen waren feministes die opkomen voor meer maatschappelijke appreciatie en hoger loon voor overwegend vrouwenberoepen. Tiens, was het dan niet alleen ‘atypische feministe’ Vandermassen die daarvoor had gepleit? 

Kijk, wij hoeven geen specialisten op het vlak van evolutiepsychologie te zijn om te weten dat ‘de wetenschap’ niet zo eenduidig is als de filosofe graag poneert. Als feministische doe- en denktank, volgen we deze discussie al jaren op de voet, met de nodige argwaan en interesse.

Maar haar standpunt over ingebakken gedragsverschillen is écht niet wat ons de gordijnen in jaagt. Zeker niet als dat haar leidt naar standpunten die krak dezelfde zijn als die van de brede feministische beweging.

Wat ons wel ergert? 

Het feit dat deze adept van evolutionaire psychologie zich permanent presenteert als de enige ‘moedige’ en ‘correcte’ stem tegen een feminisme dat alleen bestaat in haar hoofd. 

En ten tweede, dat ze daarvoor een eindeloos en kritiekloos forum krijgt in de media. Twee weken geleden bracht ze in haar vaste column in een van de Vlaamse kwaliteitsbladen het onderzoek van de neurowetenschapper Gina Rippon in diskrediet. Het onderzoek zelf? Niet te vinden in diezelfde krant. Idem rond de Nationale Vrouwendag op 11 november 2019 lazen we in diezelfde krant wat er allemaal fout was met ons programma. En opnieuw was de bron, de inhoud van het programma, niet te vinden in diezelfde krant. De geïnteresseerde lezer moest daarvoor elders terecht.

Door zulke stemmen op een voetstuk te plaatsen en keer op keer een forum te geven, nestelt zich langzaam maar zeker een welbepaald beeld in de hoofden van mensen, van ‘de’ feministe als doctrinaire fanatiekeling die mannen en vrouwen in een genderneutraal keurslijf wilt dwingen. 

Dat beeld maakt op termijn álle feministische strijdpunten verdacht. Ook diegene waarvoor Vandermassen zegt te ijveren.

Daarom onze oproep aan de media: laat deze tegenstem gerust aan het woord, want dat is uw taak. Maar gun haar niet langer het alleenrecht om het beeld van ‘de’ feministe te bepalen. Het feminisme verdient een betere vertegenwoordiger dan een stropop. We zijn met veel, we denken níét allemaal hetzelfde en we zijn altijd bereid tot een gesprek.

Afspraak op de volgende Vrouwendag?


Furia

 

Dit opiniestuk verscheen op 14 april op DeWereldMorgen

Dag 5876 van de quarantaine. Het dagelijkse stramien van studeren, eten en slapen begint mentaal door te wegen. Mijn vrienden zitten ver weg, ik mag mijn lief niet zien en ook de kat vindt al dat thuiswerken nu wel welletjes geweest. Toch heb ik geen recht van klagen; ik heb een dak boven mijn hoofd, er woont geen gewelddadige partner bij mij in en er valt geen directe hulpverlening weg. Het coronavirus mag dan wel dodelijk zijn, ongelijkheid is dat zo mogelijk nog meer. Dat kaartte ook dokter Moreels aan in het programma ‘Topdokters’: “Waar ik bijna de muren van op loop is dat de ongelijkheid van zo'n pandemie enorm in het daglicht wordt gesteld. Ten opzichte van daklozen, mensen zonder papieren, alleenstaande moeders, mensen die technisch werkloos zijn, maar ook de ongelijkheid intercontinentaal”. Daar zat ik dan, veilig in mijn kot, gezellig in de zetel naar de televisie te kijken. Dokter Moreels heeft overschot van gelijk: hoe moet een dakloze immers ‘in zijn kot bijven’ en hoe moet een alleenstaande ouder die technisch werkloos is de rekening betalen? In de media wordt de aandacht gevestigd op de sluiting van bedrijven en horeca – wat uiteraard erg is. Dat ouders voor de keuze staan om hun kinderen met een beperking ofwel thuis zelf te verzorgen zonder gespecialiseerde hulpverlening ofwel in de instelling te laten blijven waar ze hen weken aan een stuk niet kunnen zien, dat is hartverscheurend.

Corona treft iedereen maar de meer kwetsbare groepen in de maatschappij des te meer. Niet iedereen heeft gelijke toegang tot gezondheidszorg en niet iedereen bevindt zich in een veilige thuissituatie. Zo kreeg de hulplijn 1712 in de eerste week dat de coronamaatregelen van kracht gingen 70% meer oproepen over geweld, waarvan het grootste deel familiaal geweld. Om deze problematiek aan te kaarten, ondertekende Furia samen met andere gelijkekansenorganisaties een open brief aan de politiek waarin aangedrongen wordt op concrete actie. Zo zijn brede bewustmakingscampagnes nodig, moeten de hulplijnen versterkt worden met meer professionals en moet de strijd tegen partnergeweld een absolute prioriteit zijn voor politie en justitie. De meest kwetsbare vrouwen, zoals vrouwen met een beperking of vrouwen zonder papieren, vereisen hierbij speciale aandacht. Sterker nog, die aandacht voor kwetsbare groepen zou er ná de lockdown gewoon permanent moeten zijn. Dit haalde dokter Moreels trouwens ook aan. Dat we zouden terugkeren naar ons pre-coronatijdperk is niet alleen onverantwoord maar ook gewoon schier onmogelijk. Het wordt dus dringend tijd dat we beginnen nadenken hoe we onze levenswijze kunnen herorganiseren, hoe er aan politiek gedaan wordt en aan welke thema’s we prioriteit geven – kijk wat de focus op winst ons opgebracht heeft.

Dokters, verplegers, mantelzorgers, thuisverplegers maar ook mensen in de transportsector, supermarktmedewerkers, vuilnisophalers en talloze anderen verdienen alle lof. En niet alleen tijdens deze coronacrisis. Nu is echt duidelijk welke beroepen broodnodig zijn en wat besparingen kunnen teweegbrengen. De Rode Duivels mogen nog zo sympathiek hun supporters een hart onder de riem steken met opbeurende videoboodschappen; als ik nog maar denk aan hun riante lonen zou ik spontaan mijn laptop door het raam keilen. Er is dringend nood aan solidariteit, over alle grenzen heen. Corona mag dan wel alle gesprekken overheersen maar als “de corona in de porseleinkast” – de ongelijkheid die de pandemie in de hand werkt – ongemoeid wordt gelaten, zijn we nog verder van huis. Zelfs al zitten we in ons kot.

Emma Haché – stagiaire bij Furia vzw   

Nu iedereen verplicht binnen zit in deze tijden van corona, gescheiden van elkaar, is het goed om te herinneren aan de kracht van mobilisering. Op 3 april 2020 is het dertig jaar geleden dat abortus in België onder bepaalde omstandigheden niet meer strafbaar werd. Of die gedeeltelijke legalisering van abortus er ook gekomen zou zijn zonder de strijd van de feministische en vrouwenbeweging is uiteraard moeilijk te zeggen. De samenleving was er al lang klaar voor: van vrouwen tot dokters en verpleegkundigen; van rechters en procureurs tot hulpverleners; van abortusbeweging tot publieke opinie. Ook de politieke verhoudingen waren er eindelijk rijp voor, ondanks de grote tegenkanting van koning Boudewijn. Om de wet toch maar niet te moeten ondertekenen, werd hij even koning af maar ondertussen wierp deze hele historie wel een schaduw over de aanzienlijke rol die de feministische beweging speelde in het abortusverhaal.

De vrouw beslist

Zonder énige twijfel te danken aan de feministische strijd is het centrale principe van de wet van 1990: DE VROUW BESLIST. Op “abortus vrij” of “abortus uit het strafrecht” na, was dat principe het beste dat de feministische beweging toen uit de brand sleepte en er is dan ook hard voor geknokt. Lucienne Herman-Michielsens, mede-indienster van het wetsvoorstel, stond open voor de argumenten van de feministische beweging. Deze moest haar eerdere wetsvoorstel uit 1977 niet, dat abortus enkel zou toelaten als de – weliswaar multidimensionaal opgevatte – gezondheid van de vrouw in gevaar was. Het wetsvoorstel van Leona Detiège uit 1978 voor abortus uit het strafrecht sloot beter aan bij de wensen uit de beweging, maar was kansloos.

Op uitnodiging van de feministische abortusbeweging ging Herman-Michielsen op bezoek in het abortuscentrum in Gent, dat toen nog steeds illegaal was. De gang van zaken daar overtuigde haar; in 1985 stond ze mee aan de wieg van het wetsvoorstel Lallemand-Michielsen. Daarin is nog sprake van ‘noodsituatie’, maar zonder verdere precisering en wordt de beslissing bij de vrouw gelegd. Letterlijk: “Er is evenwel geen misdrijf wanneer de zwangere vrouw die door haar toestand in een noodsituatie verkeert, een geneesheer verzoekt haar zwangerschap af te breken”. Hoewel nog in vele opzichten vatbaar voor kritiek, kreeg het voorstel de steun van de brede abortusbeweging en werd het vijf jaar later, na aanslepende heftige politieke debatten, wet. Geen van de voorgaande gesneuvelde wetsvoorstellen was zo vergaand. Voor haar inzet kreeg Herman-Michielsens op de nationale vrouwendag van 1990 een hartverwarmende spontane staande ovatie. Een collectief aangrijpend moment.

Dolle Mina’s  

Het was een bevreemdende paradox. Bij een illegale abortus beslissen vrouwen zelf of ze hun zwangerschap afbreken, zelfs op gevaar voor hun leven. Waarom zouden ze voor een legale abortus dan afstand moeten doen van die zelfbeschikking? Nieuwe autonome vrouwengroepen, zoals Dolle Mina, pikten dit niet. In 1970 eiste Dolle Mina de onmiddellijke legalisering van abortus (dat werd snel “abortus uit het strafrecht”) en “de vrouw beslist”. Zo schreef ze in 1971 dat “het mensonterend is de beslissing aan één of meerdere dokters over te laten, alsof de vrouw een onmondig wezen zou zijn”. Hiermee ging Dolle Mina tegen de stroom in, ook bij vele voorstanders van een legalisering van abortus. De feministische beweging is nadien op die nagel blijven kloppen, mét succes.

Ondertussen is de wet uit 1990 vervangen: in november 2018 trad een nieuwe wet in werking waarin abortus niet langer beschouwd werd als “een misdrijf tegen de orde der familie en tegen de openbare zedelijkheid” en het zo dus uit het strafrecht gehaald werd. Vrouwen moeten nu ook niet meer aangeven dat ze zich in een noodsituatie bevinden om een abortus te laten uitvoeren.

De abortuswet van 1990 is het uiteindelijke resultaat van 20 jaar van activisme, burgerlijke ongehoorzaamheid en onderlinge hulpverlening. Twintig jaar ook van informatie verspreiden over methodes en adressen, van het oprichten van clandestiene abortuscentra, van weerstand bieden aan gerechtelijke vervolgingen en van lobbying. Zoals gezegd hadden de feministische en vrouwenbeweging vele medestanders – ook politieke – maar was het moeilijk om hen het principe van “de vrouw beslist” of “baas in eigen buik” te doen aanvaarden.

Voorwerp van strijd

En de discussie over abortus loopt ook vandaag nog. Zo is de wetswijziging van 2018 eerder symbolisch omdat abortus buiten het wettelijk bepaalde kader nog steeds strafbaar blijft (lees: boetes en gevangenisstraffen). Aan bestraffing en termijn verandert zeer weinig. Alle specifieke strafmaatregelen zouden dan ook moeten verdwijnen. Ook wordt er oeverloos gediscussieerd over een eventuele optrekking van de wettelijke termijn van 12 weken. Furia schaart zich achter een versoepeling van de termijn  maar blijft vooral hameren op de taboesfeer die nog steeds rond abortus hangt en op de noodzaak van het erkennen van de specifieke contexten waarin vrouwen zich bevinden als ze een abortus willen laten uitvoeren. Bij die debatten over eventuele termijnverlenging worden die specifieke contexten (en bijgevolg de zelfbeschikking) nog te vaak over het hoofd gezien.   

Feministische strijd blijft in het abortusdebat dan ook onontbeerlijk. Opdat een volledige decriminalisering van abortus een mooie kaars op de verjaardagstaart mag worden en geen fopkaars zoals de huidige symbolische wetgeving nu voorstelt.

 

Emma Haché en Meryem Kanmaz

Furia

 

Verscheen op 6 april 2020 op DeWereldMorgen

Feministisch statement

Furia ondertekende mee de oproep voor een inclusief feministisch beleid in de aanpak van COVID-19. De ondertekende organisaties roepen overheden op om te handelen in overeenstemming met mensenrechtennormen in hun antwoord op COVID-19, en de principes van gelijkheid en niet-discriminatie te verdedigen bij gemarginaliseerde groepen - vrouwen, kinderen, ouderen, mensen met een handicap, mensen met een zwakkere gezondheid, daklozen, geïnstitutionaliseerde mensen, LGBTQI+, vluchtelingen, migranten, mensenrechtenactivisten, rurale bevolking, inheemse bevolking, mensen zonder papieren en mensen in conflict en oorlogsgebieden. Een feministisch beleid erkent en geeft prioriteit aan de noden van de meeste kwetsbaren in onze maatschappij. Bovendien is het, naast de reactie op deze pandemie, noodzakelijk voor de ontwikkeling van een vredevolle, inclusieve en welvarende gemeenschap binnen mensenrechtengestuurde staten.

Het is noodzakelijk dat overheden gebruik maken van een mensenrechtenrespecterende en intersectioneel gebasseerde aanpak om de toegang te waarborgen voor iedereen tot de nodige informatie, ondersteuning en middelen tijdens de huidige crisis. We erkennen 9 sleutel aandachtsgebieden in de context van de COVID-19 crisis. Je kan ze lezen via deze link (in het Engels). De korte omschrijvingen van uitdagingen en aanbevelingen houden rekening met levenservaringen van mensen in kwetsbare posities - in het bijzonder vrouwen en meisjes die buitensporige gevolgen ervaren door hun geslacht, gender en seksuele geaardheid . Ze ondersteunen beleidsmakers in de zoektocht naar oplossingen die de ongelijkheden en de kwetsbaarheden van deze groepen niet vergroten, maar mensenrechten verzekeren. 

Deze richtlijnen zijn geen vervanging voor het betrekken van vrouwen en meisjes en andere gemarginaliseerde gemeenschappen in het maken van beslissingen, maar een motivering voor overleg en het belang van diversiteit in leiderschap.

Mei 2019. De koude rilling die mij over het lijf liep nadat ik het nieuws vernam over de moord op studente Julie Van Espen vertaalde zich in een collectieve schokgolf. Er werd gezegd dat Julie – die op een jaagpad van haar fiets gesleurd werd toen ze op weg was naar vriendinnen – op het verkeerde moment op de verkeerde plaats was. Toch kwam al snel hevige tegenreactie: de enige die op het verkeerde moment op de verkeerde plaats was, was Julies moordenaar. Hij werd reeds verschillende malen veroordeeld voor zedenfeiten en liep in afwachting van zijn proces op vrije voeten rond – begrijpen wie begrijpen kan. Jammer genoeg moest er eerst zo’n gruwelijk voorval gebeuren om geweld op vrouwen terug volop in de schijnwerpers te zetten; want Julie is niet alleen. Volgens de blog ‘Stop Féminicide’, die grondig allerlei nieuwskanalen doornam, kwamen er in België de voorbije drie jaar namelijk 102 vrouwen om door femicide; ze werden vermoord louter omdat ze vrouw waren.


De thematiek leeft. In november nog kwamen meer dan 10 000 mensen de straat op om te protesteren tegen geweld op vrouwen en opende deze gebeurtenis – samen met Julies verhaal – zelfs het jaaroverzicht van de VRT. Ondertussen ligt er ook een voorstel op tafel van de Vrouwenraad om femicide als apart misdrijf te laten opnemen in de strafwet, naar het voorbeeld van Latijns-Amerika. Hiermee wil de Vrouwenraad niet alleen de bespreekbaarheid van het thema verhogen maar ook pogen om officiële cijfers te verkrijgen over het aantal femicides in ons land. Minister van gelijke kansen Muylle vindt dit voorstel dan weer te symbolisch en ijvert eerder voor concrete maatregelen op het terrein. Ze wil er bijvoorbeeld werk van maken om in iedere provincie zorgcentra voor seksueel geweld op te richten, naast de bestaande centra in Gent, Luik en Brussel; dit beklemtoont Furia al jaren. Daarnaast maakt Vlaams minister voor Justitie en Handhaving Zuhal Demir 6 miljoen euro vrij voor justitieassistenten, zodat slachtoffers van seksueel geweld een betere juridische begeleiding kunnen krijgen. Ze hamert erop dat ook daders een betere begeleiding moeten krijgen; een risicotaxatie zou hierbij al een stap in de goede richting kunnen zijn. In Nederland zijn gestructureerde risicotaxaties bijvoorbeeld een gangbare praktijk en al sinds de vroege jaren 2000 ijvert Furia voor een goede dadertherapie. Het feit dat België achterop blijft hinken, doet slachtoffers dus allesbehalve eer aan.


Op het voorstel van de Vrouwenraad kwam mede de kritiek dat het zou ingaan tegen het gelijkheidsbeginsel: bestraf je een vrouwenmoord immers zwaarder dan een ‘gewone’ moord? Nu wrong hier voor mij ook het schoentje, want wat heeft Julie van Espen aan symboliek? Ik ging daarom mijn oor te luister leggen bij de Vrouwenraad en kwam tot nieuwe inzichten. Voor de Vrouwenraad is het dan wel van belang om femicide als apart misdrijf te laten opnemen, toch hechten ze vooral waarde aan een duidelijke typologie. In Latijns-Amerika, waar femicide bij wet verankerd is, verschilt de definitie van femicide van land tot land. In Mexico moeten slachtoffers bijvoorbeeld sporen vertonen van seksueel geweld voor er van femicide gesproken kan worden en zulke onduidelijkheden wil de Vrouwenraad vermijden. Een goede typologie – gaande van intrafamiliaal geweld tot moord door een onbekende – moet ervoor zorgen dat de specifieke contexten van vrouwen in rekening genomen worden en dat er meer middelen vrijgemaakt worden voor begeleiding en preventie. De Vrouwenraad maakte mij duidelijk dat de symboolwaarde van hun voorstel sterk verweven is met de praktijk. Het lijkt me dan ook maar logisch dat hun voorstel alle aandacht krijgt die het verdient. Opdat het een vanzelfsprekendheid mag worden dat de preventie en bestraffing van geweld op vrouwen hoog op de agenda staat en opdat er terug onbezorgd langs jaagpaden gefietst kan worden.

 

Over verwachtingen en jaagpaden langs ’t kanaal

Ik moet bang zijn van het donker

en zeker van de nacht.

Ik moet bang zijn van de blikken

en het onheil dat mij wacht.

Mag ik dan nog even

niet als een vogel in een kooi,

mijn vrijheid volop leven

niet als dupe

niet als prooi?

 

Emma Haché, stagiaire Furia en studente Master in Gender en Diversiteit

Sinds kort heeft de internationale vrouwenbeweging de antikapitalistische roots van de Vrouwendag opnieuw ontdekt. In navolging van de massale Poolse vrouwenstaking tegen de criminalisering van abortus op een Zwarte Maandag in 2016, de Argentijnse #NiUnaMenos beweging tegen patriarchaal geweld en femicides en de Amerikaanse Women’s March tegen het misogyne presidentschap van Donald Trump, culmineerde dit militant feministisch reveil op acht maart 2017 in de eerste Internationale Vrouwenstaking (IVS). Gesterkt via nieuwe allianties en politieke bondgenootschappen organiseerden vrouwen wereldwijd collectieve protestacties, sit-ins, walk outs, stakingen en betogingen tegen neoliberale besparingsmaatregelen, tegen discriminatie op de arbeidsmarkt, tegen de dodelijke cocktail van racisme, seksisme en transfobie en tegen patriarchaal geweld in zijn vele vormen en gedaanten: huiselijk geweld in de slaapkamer, obstetrisch geweld in het verloskwartier, seksueel geweld op straat en op het werk, maar ook het structureel geweld van de staat en de markt.

Lees hier het artikel van Furia-lid Siggie Vertommen

Het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen ontving al meer dan duizend klachten over de seksistische uitspraken van Jeff Hoeyberghs tijdens een lezing op uitnodiging van de studentenclub KVHV-Gent. Dat is een belangrijk signaal. 

Het toont niet alleen het groeiend maatschappelijk draagvlak om seksisme en discriminatie aan te pakken, maar ook de ernst van de uitspraken. Wat Jeff Hoeyberghs doet met zijn publieke hyper-seksistische uitspraken is niet minder dan ‘aanzetten tot haat, discriminatie en geweld’. Dat is bij wet verboden. Het zou onaanvaardbaar zijn als hij hiermee ongestraft wegkomt.

Te omslachtige procedure 

De klachtenregen blijft niet zonder gevolg. Het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen zal zich burgerlijke partij stellen. Een rechter onderzoekt dan of de uitspraken een schending zijn van zowel de antidiscriminatie- als seksismewet.

De seksismewet omschrijft seksisme als al die gebaren of handelingen die minachtend of vernederend zijn en iemand reduceren tot zijn of haar geslacht. Ze viseren een persoon. Dat is hier mogelijks niet het geval omdat Jeff Hoeyberghs het over vrouwen in het algemeen had. Zijn uitspraken vallen ontegensprekelijk wel onder de antidiscriminatiewet. Ze zetten aan tot haat, discriminatie en geweld tegenover vrouwen. Als een mondeling verkondigde mening kunnen deze uitspraken vervolgd worden voor de correctionele rechtbank. 

Waren ze evenwel neergeschreven, dan moest dat via een procedure voor het hof van Assisen omdat het dan om een drukpersmisdrijf gaat. In de praktijk gebeurt dat niet omdat het te omslachtig is. Een geluk bij een ongeluk dus. Zo is een schizofrene situatie ontstaan:Alleen voor mondelinge seksistische uitspraken riskeer je vervolgd te woren, met geschreven seksisme kom je weg.

Wetswijziging 

Er bestaat nochtans een eenvoudige oplossing voor dit probleem. In 1999 werd racistische en xenofobe geschreven haatspraak gecorrectionaliseerd. Dat maakte effectieve vervolging voor de correctionele rechtbank mogelijk. Daarom roepen wij als vrouwenorganisaties onze parlementsleden op om ook seksistische geschreven haatspraak te correctionaliseren. In de lijst van grondwetsartikelen die voor herziening vatbaar verklaard werden, is het artikel over drukpersmisdrijven opgenomen. Het parlement en de toekomstige regering kunnen dus perfect werk maken van de correctionalisering van geschreven seksistische haatspraak.

Internationale wetgeving zet hen daartoe ook aan. In maart keurde het comité van de ministers van de Raad van Europa een aanbeveling goed over de preventie en aanpak van seksisme. Die aanbeveling vraagt de lidstaten expliciet om wetgeving te ontwikkelen die seksisme en seksistisch gedrag veroordeelt en bestraft. De Raad van Europa maakt ook uitdrukkelijk de koppeling tussen seksisme en geweld. Alledaags seksisme verlaagt de drempel voor discriminatie en geweld op meisjes en vrouwen. Daarom zijn de publieke uitspraken van Jeff Hoeyberghs onaanvaardbaar. De Raad van Europa haalt trouwens ook sociale media aan als actieterrein. En daarvoor is die correctionalisering nodig. 

Conservatief wereldbeeld

Het is belangrijk om te bekijken of correctionalisering ook voor andere discriminatiegronden aangewezen is, zoals voor homo- en transfobie. De feministische strijd tegen seksisme en de strijd tegen homo- en transfobie gaan immers hand in hand. Dat blijkt broodnodig in Europa. Zo stelde Polen onlangs LGBT-vrije zones in en legde het de seksuele opvoeding aan banden. Hongarije schrapte genderstudies aan de universiteit. 

Dat past in de opmars van een conservatief wereldbeeld dat traditionele rollen voor vrouwen en mannen naar voren schuift: mannen zijn de kostwinner; vrouwen in de eerste plaats moeders. Binnen die ideologie is een relatie enkel mogelijk in de vorm van een huwelijk tussen een man en een vrouw. Alle andere relatievormen zijn uitgesloten.

Vrijheid van meningsuiting

Onder het mom van de vrijheid van meningsuiting gaf het KVHV Jeff Hoeyberghs een forum. Een controversiële mening uiten, is evenwel iets anders dan aanzetten tot haat, discriminatie en geweld tegenover een bepaalde groep. Het KVHV heeft ook boter op het hoofd, want het heeft de lezing, inclusief instemmend gelach, doelbewust verspreid op de sociale media zonder ook maar één enkele kritische vraag te stellen. Maar of ze daarvan wakker liggen? Ze zijn er alvast in geslaagd om het onderliggend conservatief wereldbeeld weer eens in de kijker te plaatsen. 

De correctionalisering van seksistische haatspraak zou het pad effenen om effectief op te treden en de rechten van álle vrouwen en LGBTQ’s te verdedigen en in het bijzonder van alle groepen die geviseerd worden door haatspraak. Het zou ook toelaten om de internettrollen aan banden te leggen die vrouwen met een mening van het internet wegpesten door hen te overladen met seksistische commentaren. Pas dan zal er echt vrijheid van meningsuiting zijn voor iedereen. 

Sofie De Graeve, Furia

Magda De Meyer, Vrouwenraad

Sarah Scheepers, Ella

Bieke Burnelle en Ciska Hoet, RoSa

Pagina 5 van 12

FURIA OP SOCIALE MEDIA

SCHRIJF JE IN VOOR ONZE NIEUWSBRIEF

Na het invullen van dit formulier ontvangt u van ons nieuwsupdates en informatie over onze activiteiten zonder verdere verplichtingen. U kan zich steeds uitschrijven via een link onderaan elke e-mail die u van ons ontvangt.

               Vlaanderen verbeelding werkt vol zwart